วัวเทียมเกวียน

กีฬาวัวเทียมเกวียนนั้น แต่เดิมมีการแข่งขันกันทุกตำบล ทุกหมู่บ้านที่มีการทำนา ซึ่งในปัจจุบันเรียกหมู่บ้านที่เคยเป็นลาน แข่งขันว่า ” หัวสนาม ” บ้าง ” ท้ายสนาม ” ” ต้นสนาม ” เป็นต้น การแข่งขันจะผลัดเปลี่ยนกันไป ในแต่ละท้องที่ ทำนองเอาแขกตอบแทนที่เคยมาร่วมให้ความสนุกครึกครื้น การแข่งขันจะเริ่มช่วงเวลาแดดร่มลมตก พอพลบค่ำก็เลิก ส่วนมากมักนำเกวียนเก่าที่เลิกใช้งานแล้วมาดัดแปลงเพื่อการแข่งขันโดยใช้วัวเทียมเกวียนเล่มๆ 2 ตัว การแข่งขันจะจับกันเป็นคู่แข่งขันกัน โดยใช้ระยะทางวิ่งทางตรงประมาณ 100 เมตร ( วิ่งจริง 62 เมตร ) ครึ่งหนึ่งของทางวิ่งจะต้องจัดทำรั้วเตี้ยๆ กันไม่ให้วัววิ่งออกนอกลู่ ส่วนมากรั้วจะใช้ทางตาลปักห่างๆ เป็นแนว 2 ข้างทางวิ่ง

การปล่อยวัวมีเส้นเริ่มเรียกว่า ผัง มีนายสนามเป็นผู้ดูแล ถ้าให้สัญญาณแล้วเกวียนแต่ละเล่มออกไม่พร้อมกัน ให้เริ่มใหม่ และถ้าเกวียนวิ่งออกนอกลู่ ซึ่งเรียกว่า เสียสนาม ก็ให้เริ่มต้นใหม่เช่นกัน การแข่งขันนอกจากวัวจะวิ่งเร็วแล้ว คนบังคับวัวที่คอยลง ปะฏักก็สำคัญ เพราะเป็นการกระตุ้นให้วัววิ่งสุดกำลังจนถึงเส้นชัย การเลือกบ่าวัว ( วัวบางตัวถนัดบ่าซ้าย หรือบ่าขวาไม่เหมือนกัน ) เลือกคนแทงวัว ( คนแทงวัวทำหน้าที่เหมือนจ้อกกี้ลงแซ่แข่งม้า ) การแพ้ชนะจะเป็นไปตามกติกาที่ตกลงกัน กรณีชนะต้องชนะแบบขาดลำ ถ้าคู่คี่ หรือเกวียนสะกันอยู่ และถูกอีกฝ่ายหนึ่ง ลางจนถึงเส้นชัย( เรียกว่าเฉียบ ) ไม่ถือเป็นการชนะ สำหรับคนแทงปฏักวัว หรือแทงวัว เจ้าของวัวต้องหามาเอง จำเป็นจะต้องหาคนที่ ชำนาญเพราะจะต้องกระตุ้นให้วัววิ่งสุดกำลังไปยังเส้นชัย การเล่นวัวเทียมเกวียนอาจมีการเดิมพันอยู่บ้าง ระหว่างเจ้าของวัว กับคนดู แต่มีการได้เสียกันเพียงเล็กน้อย เช่า เดิมพันด้วยสุรา สอง สามขวด ความสนุกสนานจึงอยู่ที่วิถีชีวิตที่เป็นลูกทุ่ง ใกล้ชิดกับวัว สามารถบังคับวัวในการทำงาน และการแข่งขัน

ในปี พ.ศ. 2479-2480 กระทรวงมหาดไทย ได้มอบให้จังหวัดเพชรบุรีส่งการแสดงพื้นบ้านไปรวมเทศกาลตรุษสงกรานต์

ณ ท้องสนามหลวง ( ทุ่งพระเมรุ ) ทางจังหวัดเพชรบุรีได้ส่ง กีฬาวัวเทียมเกวียน และวัวระดอก ( วัวลาน )ไปร่วมแสดงในงานนี้ โดยมี

ร.อ.ขุนชาญใช้จักร รน1. และนายเทพ โซ๊ะเหม เป็นผู้ควบคุมไป

กำหนดงาน

การแข่งขันวัวลานคนที่จังหวัดเพชรบุรี มีกำหนดไม่แน่นอน ซึ่งก็แล้วแต่ว่าที่ไหนจะเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันบางครั้งก็จัดในช่วงสงกรานต์หรือบางครั้งจะแข่งขันกันในช่วงฤดูแล้ง หรือช่วงเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว และออก พรรษาแล้ว ในช่วงเข้าพรรษาจะงดการแข่งขันโดยสิ้นเชิง

กฎกติกาการแข่งขันวัวเทียมเกวียนจังหวัดเพชรบุรี

หลักเกณฑ์ทั่วไป

1. เกวียน 1 เล่ม ต่อ วัวเทียม 2 ตัว

2. ผู้เข้าแข่งขันจะต้องใช้เกวียนที่กรรมการจัดให้

3. ผู้ควบคุมวัวในเวลาแข่งขันเกวียนละ 1 คน ใช้ปฏักปลายแหลมไม่เกิน 4 ม.ม. บังคบวัว

4. การตัดสินแพ้ชนะ ใครวิ่งถึงเส้นชัย ( เฉียบ ) ก่อนถือว่าชนะ

5. กรรมการจะใช้ระฆังเป็นสัญญาณปล่อยวัว

6. ระยะทางแข่งขัน มีความยาว 120 เมตร

7. การแข่งขันเป็นเกมกีฬา หากผู้แข่งขันได้รับบาดเจ็บจะเรียกร้องค่าเสียหายไม่ได้

8. วัวที่นำมาแข่งขันจะต้องได้รับการฝึกซ้อมมาก่อน หากกรรมการพบว่าวัวตื่น อาจตัดสิทธิ

เข้าแข่งขัน

9. กรณีวัวเจ็บสามารถเปลี่ยนวัวได้ 1 ตัว / ครั้ง แต่วัวที่นำมาเปลี่ยนต้องไม่เคยเข้าแข่งขันใน

รอบที่ผ่านมา

การแข่งขันวิ่งวัว มีสองประเภท

1. ประเภท ลู่ : แข่งวิ่ววัว เดี่ยว ๆ สองตัว โดยมีคนถือเชือกวิ่งตามไปกับวัว เข้าส้นชัย

2. ประเภท ลาน : ทีมนึงมีวัวสองตัวเทียมเกวียนไว้ แข่งกันสองทีม โดยคนขี่นั่งอยู่บนเกวียนและบังคับวิ่งเข้าเส้นชัย

และการแข่งขัน สู้วัวด้วยมือเปล่า

This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

Comments are closed.